قانون جذب و دفع

 

 قانون(جذب و دفع) یک قانون عمومی است که بر سرتاسر نظام آفرینش حکوت می کند. از نظر جوامع علمی امروز، بشر مسلم است که هیچ ذره ای از ذرات جهان هستی از دایره ی حکومت جاذبه ی عمومی خارج نبوده و محکوم انند. از بزرگترین اجسام و اجرام عالم تا کوچکترین ذرات آن  دارای این نیروی مرموز به نام نیروی جاذبه هستند و هم به نحوی تحت تاثیر آن می باشند.

بشر دورانهای باستان به جاذبه ی عمومی جهان پی نبرده بود ولیکن به وجود جاذبه در برخی اجسام پی برده بود و بعضی اشیاء را سمبل آن می دانست، چون مغناطیس و کهربا. تازه، ارتباط خاصی رسیده بود: ارتباط مغناطیس و آهن، کهربا و کاه.

 ذره ذره کاندراین ارض وسماست          جنس خود را همچوکاه و کهرباست 

از اینها که بگذریم نیروی جاذبه را در مورد سایر جمادات نمی گفتند و فقط درباره ی زمین که چرا در وسط افلاک وقوف کرده است سخنی داشتند. معتقد بودند که زمین در وسط آسمان معلق است و جاذبه ازهر طرف آن را میکشد و چون این کشش از همه  جوانب است قهرا در وسط ایستاده و به هیچ طرف متمایل نمی گردد. بعضی معتقد بودند که آسمان، زمین را جذب نمیکند  بلکه آن را دفع می کند، و چون نیروی وارد بر زمین از همه ی جوانب متساوی است در نتیجه زمین در نقطه ی خاصی قرار گرفته و تغییر مکان نمی دهد.

در نباتات و حیوانات نیز همه قایل به قوه ی جاذبه و دافعه بوده اند، به این معنی که آنها را دارای سه قوه ی اصلی: غاذیه، نامیه و مولّده می دانستند و برای قوه ی غاذیه چند قوه ی فرعی قائل بودند:جاذبه، دافعه، هاضمه و ماسکه. و می گفتند در معده نیروی جذبی است که غذا را به سوی خود میکشد و احیانا هم، آنجا که غذا را مناسب نیابد دفع میکند(1) و همچنین می گفتند در کبد نیروی جذبی است که آب را به سوی خود جذب میکند.

 معده نان را می کشد تا مستقر               می کشد مر آب را تفّ جگر                     پاورقی:

1.     اما امروز ساختمان بدن را ماشینی می دانند و عمل دفع را نظیر تلمبه تلقی می کنند

دکتر مرتضی مطهری